1593/1 Sk. No:2 Lider Centrio A Blok Kat:2 Daire:11 Bayraklı - İZMİR
0232 504 00 11
0506 096 81 35
info@izmirdostpsikoloji.com
Mükemmeliyetçiliğin Baskısı

Mükemmeliyetçiliğin Baskısı

Mükemmel, kelime anlamı olarak kusuru olmayan demektir. Mükemeliyetçilik ise kişinin yaşamından, kendisinden ve/veya çevresinden çok yüksek beklenti içerisinde olmasını, kusursuzluğu aramasını ifade eder. Mükemmel kelimesi olumlu şeyleri çağrıştırsa da mükemmeliyetçilik kişinin yaşamında pek çok olumsuz etkiye sahip bir özelliktir.

Mükemmel, kelime anlamı olarak kusuru olmayan demektir. Mükemmeliyetçilik ise kişinin yaşamından, kendisinden ve/veya çevresinden çok yüksek beklenti içerisinde olmasını, kusursuzluğu aramasını ifade eder. Mükemmel kelimesi olumlu şeyleri çağrıştırsa da mükemmeliyetçilik kişinin yaşamında pek çok olumsuz etkiye sahip bir özelliktir.

Yaşamımızda hiçbir şey mükemmel değildir. Özellikle insan olmanın doğası mükemmel olmamaktan geçer. Dünyanın her yerinde her insan, doğduğu andan itibaren sayısız kez hata yapmıştır. Bu hatalarından ders alarak, deneyerek ve çoğu kez yanılarak doğruları yapmayı öğrenmiş ve bu sayede pek çok şeyi başarabilmiştir. Mükemmeliyetçi kişi, insan olmanın bu özelliğini kabul etmeyerek kendisine ya da çevresine karşı gerçek dışı, çok yüksek beklenti içerisine girmektedir. Bu beklenti kişide hata yapılmasına ve/veya hata yapmaya karşı bir tahammülsüzlük oluşturur. Bu tahammülsüzlük büyük bir baskıya dönüşür. Bu baskı kişide kaygı bozukluğu ( anksiyete ), depresyon, yeme bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluk, sosyal beceri eksiklikleri gibi birçok psikolojik rahatsızlığa neden olur. Mükemmeliyetçi kişilerde "Hiç hata yapmamalıyım", "Yaptığım her şey mükemmel/ kusursuz olmalı", "Hata yaparsam hiçbir şeyi başaramam." vb. bilişsel çarpıtmalar, işlevsiz düşünce kalıpları ve inançlar bulunmaktadır. Bu düşünceleri zihninde sürekli olarak taşıyan mükemmeliyetçi birey olumsuzluklara, hatalara odaklanır ve onlara karşı gerçek dışı bir şekilde olduğundan daha kötü görme eğilimindedir. Başarıları ve iyi/olumlu şeyleri ise gözden kaçırır ya da yeteri kadar önemsemez. Bu durum git gide kişinin yaşamından doyum alamamasına, hata yapmaktan korktuğu için eylemde bulunmaktan kaçınmasına veya yapacağı şeylere kendini tüketene kadar adamasına sebep olur. Kişinin çevresine karşı geliştirdiği mükemmeliyetçilik ise sosyal ilişkilerinin bozulmasına ve yine buna bağlı psikolojik problemlere neden olur. Çocukluk ve ergenlik çağında mükemmeliyetçi ebeveynler ise çocukların özgüven gelişimini olumsuz etkilemekte, kaygı bozukluğu, depresyon, yeme bozuklukları, sosyal beceri eksiklikleri, OKB gibi birçok psikolojik rahatsızlığın çocuklarda ve ergenlerde oluşmasına sebep olmaktadır.

Kişinin işinde ya da ilgi alanlarında özenli davranması, aldığı sorumlulukları itinayla yerine getirmesi mükemmeliyetçilik ile karıştırılmamalıdır. Çünkü sorumluluklarımızı yerine getirmek, özenli olmak olumlu özelliklerdir ve bu olumlu durumlarda hata yapmaya tahammülsüz söz konusu değildir. Mükemmeliyetçilik kişide hata yapma konusunda tahammülsüzlük, hata yaptığını düşündüğü kişiye ( kendisi ya da bir başkası) aşırı yüklenme-suçlama, aşırı yüksek beklenti içerisine girme, başarısızlıklara odaklanma gibi özellikler mevcuttur.

Mükemmeliyetçilikle mücadele edebilmek için hem kendimize hem çevremize karşı beklentilerimizi gerçekçi seviyelerde tutmak, hataların doğal olduğunu kabul etmek ve gerekiyorsa bu konuda çalışan bir uzmandan destek almak bu baskıyı üzerinizden kaldırma konusunda sizlere yardımcı olacaktır. Sevgiler.

Özel İzmir Dost Psikoloji Aile Danışma Merkezi Kurucu Müdürü

Uzm. Psikolojik Danışman Begüm Ayyıldız

17.12.2019