1593/1 Sk. No:2 Lider Centrio A Blok Kat:2 Daire:11 Bayraklı - İZMİR
0232 504 00 11
0506 096 81 35
info@izmirdostpsikoloji.com
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Ekim ayı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu ( kısaca DEHB ) Farkındalık Ayı… Farkında olmamız için öncelikle DEHB’in ne olduğunu bilmemiz gerekir. DEHB; okul öncesi ve okul çağında kendini belli etmeye başlayan, yetişkinlik döneminde de devam edebilen; bireyin yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayan aşırı hareketlilik, isteklerini erteleyememe (dürtüsellik) ve dikkat-odaklanma sorunlarını barındıran bir bozukluktur. Pekâlâ her hareketlilik, her dikkat sorunu ya da dürtüsellik DEHB midir? Tabi ki hayır!

Ekim ayı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu ( kısaca DEHB ) Farkındalık Ayı… Farkında olmamız için öncelikle DEHB’in ne olduğunu bilmemiz gerekir. DEHB; okul öncesi ve okul çağında kendini belli etmeye başlayan, yetişkinlik döneminde de devam edebilen; bireyin yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayan aşırı hareketlilik, isteklerini erteleyememe (dürtüsellik) ve dikkat-odaklanma sorunlarını barındıran bir bozukluktur. Pekâlâ her hareketlilik, her dikkat sorunu ya da dürtüsellik DEHB midir? Tabi ki hayır!

Birçok çocuk zaman zaman aşırı hareketlilik ya da dürtüsellik gösterebilir, dikkat sorunları yaşayabilir. Ama önemli olan bu sorunların süreklilik göstermesi, birden fazla ortamda görülüyor olması, yedi yaşından önce bazı belirtilerin ortaya çıkması, çocuğun hayatındaki işlevselliğini bozuyor olmasıdır. Daha önceden aşırı hareketlilik sorunu olmayan bir çocukta birden bire bu durumun ortaya çıkması, ara sıra dikkat sorunlarının olması çocukta kesin DEHB olduğunun göstergesi olmayıp farklı durumlardan kaynaklanabilmektedir. Bazı çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu bir arada görülürken bazı çocuklarda sadece dikkat eksikliği görülebilir. Ayrıca bu belirtilerin yaş ve gelişim düzeyine göre değerlendirilmesi büyük önem taşır.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun bileşenlerine göre başlıca göstergeleri şu şekildedir: Dikkat eksikliği belirtileri; detaylara dikkat etmeme, sürekli hata yapmak, dikkatini korumada sıkıntı yaşanması, dinlemiyormuş gibi görünmek, verilen yönergeleri izlemede güçlük çekmek, organizasyon sorunu yaşama, yoğun düşünme gerektiren işlerden kaçınma ya da bu işleri yapmaktan hoşlanmama, eşyalarını sıkça kaybetme, dikkatin kolayca dağılması, başladığı işi bitirememe, günlük işlerini unutmak.

Hiparaktif-dürtüsel belirtiler ise; durduğu yerde duramamak (elleri, ayakları kıpır kıpır olma), uzun süre oturmada sıkıntı yaşamak, çocukken koşma ya da tırmanma, yetişkinken yerinde duramama, sessizce bir şeyle meşgul olmada sıkıntı yaşamak, motor takılmış gibi veya düz duvara tırmanırcasına hareketli olmak, çok konuşmak, karşıdaki kişi sorusunu bitirmeden cevabı vermek, bekleme gerektiren ya da sırayla yapılan işlerde sıkıntı yaşamak, sabırsız-aceleci davranmak, başkalarının sözünü kesmek.

DSM 5’ e (Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayınlanan ve zihinsel hastalıklara tanı koymak için ölçütleri belirleyen Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı) göre çocuklarda belirtilerin 6 ya da fazlası, 17 yaş sonrası için 5 bulgunun olması gerekir. Belirtilerin ısrarla devam etmesi ya da artması; okulda, işte ya da sosyal hayatta uyum sorunlarına neden olması önemli kıstaslardandır.

Bu belirtileri çocuğunuzda veya yakınınızda gözlemliyorsanız en kısa zamanda bir uzmana başvurmalısınız. DEHB durumunda belirtilerine göre doğru zamanda uygun destek alınması büyük önem taşımaktadır. Dikkat ve dürtüselliği kontrol etme becerilerinin geliştirilmesi adına psikoeğitim - psikoterapi desteği sağlanması, ailelerin ve öğretmenlerin de bu konuda bilinçli olması, hekim tarafından medikal (ilaç) tedavisi öneriliyorsa uygulanması gerekmektedir. Bu konudaki farkındalığımızın yalnızca Ekim ayıyla sınırlı kalmaması dileklerimle, sevgiler.

 

 

Özel İzmir Dost Psikoloji Aile Danışma Merkezi Kurucu Müdürü 
Uzm. Psikolojik Danışman Begüm Ayyıldız

03.10.2019