1593/1 Sk. No:2 Lider Centrio A Blok Kat:2 Daire:11 Bayraklı - İZMİR
0232 504 00 11
0506 096 81 35
info@izmirdostpsikoloji.com
Deprem Korkusu ve Çocuk

Deprem Korkusu ve Çocuk

Ülkemizin jeolojik açıdan deprem bölgesinde olması depreme karşı duyarlılığımızı arttıran bir faktördür. Depremlerin doğal afetler olması nedeniyle kendisini önleyemeyeceğimiz gerçeği bizleri korkutabilir ancak alınacak pek çok önlemle depremlerin zararlarından korunmamızın mümkün olduğu da bir gerçektir. Bu yüzden depremin kendisinin değil tedbirsizliğin zarar vereceğini ve bu zararların gerekli önlemleri alarak önüne geçebileceğimiz gerçeğini kendimize sık sık hatırlatmalı ve bu doğrultuda önlemler almalıyız.

Ülkemizin jeolojik açıdan deprem bölgesinde olması depreme karşı duyarlılığımızı arttıran bir faktördür. Depremlerin doğal afetler olması nedeniyle kendisini önleyemeyeceğimiz gerçeği bizleri korkutabilir ancak alınacak pek çok önlemle depremlerin zararlarından korunmamızın mümkün olduğu da bir gerçektir. Bu yüzden depremin kendisinin değil tedbirsizliğin zarar vereceğini ve bu zararların gerekli önlemleri alarak önüne geçebileceğimiz gerçeğini kendimize sık sık hatırlatmalı ve bu doğrultuda önlemler almalıyız.

Deprem biz yetişkinleri etkilediği kadar hatta daha da fazla çocukları da etkilemektir. Çocuklarımızı deprem nedeniyle oluşabilecek fiziksel zararlar kadar psikolojik zararlardan da korumak biz yetişkinlerin görevidir. Çocuklar etrafında olanlardan özellikle en yakın çevreleri olan ailelerinden etkilenirler. Daha önce de bahsettiğim gibi korku, kaygı gibi olumsuz duygular ebeveynden çocuğa bulaşır. Bu nedenle öncelikle kendimizi deprem durumunda sakin olma konusunda eğitmeli, eğer bu kaygıyla baş edemiyorsak bir uzmandan destek almalıyız. Çünkü deprem anında çocuklar en çok yanındaki ebeveyn/öğretmen tutumlarından etkilenir ve bu yanlış tutumlar çocuklarda travmatik etki yaratır. Hatta çoğu kez depremin kendisinden daha çok çevredeki panik ve korkutucu tutumların çocuklarımıza psikolojik olarak zarar verdiği gözlenmiştir. Sakinliğimizi koruyarak çocuğumuza yanında olduğumuzu, güvende olduğunu hissettirmeliyiz. İnsan olarak tanımlayamadığımız, belirsiz şeylerle başa çıkmada zorlanırız. Özellikle çocuklar doğru bilgilendirme yapılmadıysa depremi tanımlayamazlar. Bu durumla ilgili kendilerini suçlu hissedebilir ya da birilerinin zarar vermek için bulundukları yeri salladığı vb. olağanüstü anlamlar yükleyebilirler. Bu da onlara psikolojik açıdan zarar verir. Bu nedenle depremin ne olduğuyla ilgili çocuklarımızın yaşına uygun açıklamalar, tanımlamalar yapmalıyız. Bu durumda oyuncaklardan yararlanarak somutlaştırarak anlatmak çocukları kaygıdan uzaklaştırır. Deprem anında neler yapılması gerektiğiyle ilgili çocuklarımızla konuşmalı hatta bunları birlikte uygulayarak çocuklarımızı olası deprem anına karşı hazırlamalıyız. Deprem çantasını birlikte hazırlamak ve bu konuda da çocuklarımızı bilgilendirmek de fayda sağlayacaktır. Ancak bunları anlatırken çocuklarımızı korkutmaktan, kötü davranışlarda bulunursan deprem olur vb. gerçek dışı, suçluluk hissetmelerine neden olacak söylemlerden kaçınmalıyız. Çocuklarımıza deprem anında ve deprem sonrasında güvende olduklarını hissettirmek yapabileceklerimizin en önemlisidir. Depremlerle ilgili çok sık veya uzun konuşmalar çocuklarımızın yanında konuşulmamalı, deprem bölgelerinde yaşanan yıkım ve enkaz görüntülerinden çocuklarımızı uzak tutmalıyız. Özellikle bu dönemlerde  TV, internet gibi medya kanallarının bu tarz görüntülerinden çocuklarımızı uzak tutma adına daha fazla dikkatli olmalıyız.

Deprem sonrası çocuklarımızda alt ıslatma, uyku bozuklukları, kabuslar, konuşma bozuklukları, yeme bozuklukları, tırnak yeme, parmak emme, yalnız kalma korkusu, nedensiz ağrılar, içe kapanma, davranış bozuklukları gibi belirtiler gözlemliyorsak zaman kaybetmeden mutlaka bir uzmana başvurmalıyız.

Depremlerin olumsuz etkilerinin gerekli önlemler alınmamasının yanı sıra hem fiziksel hem psikolojik zararların deprem durumunda paniklenmesi ve uygunsuz kaçma davranışları yüzünden olduğunu unutmamalıyız. Nasıl ki fiziksel zararlar için önlemler alıyorsak, psikolojik zararları önlemek adına da verilen öneriler doğrultusunda kendimizi ve çocuklarımızı hazırlamalıyız. Ülkemize yaşanan depremlerden dolayı geçmiş olsun dileklerimle. Sevgiler.

Özel İzmir Dost Psikoloji Aile Danışma Merkezi Kurucu Müdürü

Uzm. Psikolojik Danışman Begüm Ayyıldız

03.02.2020